Lừa đảo hoàn tiền thua lỗ

Một trader từng cháy tài khoản trên sàn forex bỗng nhận được cuộc gọi hoặc email tự xưng là MetaQuotes, công ty làm ra phần mềm MT4/MT5. Người gọi báo rằng khoản lỗ cũ đã được "xác minh" và sắp được trả lại, kèm theo văn bản có con dấu, chữ ký trông rất chính thức. Để nhận tiền, trader chỉ cần nộp trước một khoản phí xử lý nhỏ.

Đó là kịch bản lừa đảo "hoàn tiền thua lỗ", và nó đặc biệt nguy hiểm vì nhắm vào người đã mất tiền một lần, đang mong lấy lại phần nào. Kẻ gian có thể đổi danh nghĩa, khi là MetaQuotes, khi là cơ quan quản lý nước ngoài, công an hay công ty luật, nhưng cách vận hành gần như giống hệt nhau. Hiểu cách vận hành ấy là cách nhanh nhất để không mất tiền thêm lần thứ hai.

Kịch bản bốn bước

Hầu hết các vụ lừa hoàn tiền đều đi qua bốn bước giống nhau. Bước đầu tiên là chủ động liên hệ: kẻ gian nhắn qua email, điện thoại, Telegram, Zalo, hoặc chạy quảng cáo để chính nạn nhân tìm tới. Bộ Công an từng cảnh báo các nhóm này lập cả fanpage và website giả mạo cơ quan công an, công ty luật, văn phòng luật sư, chuyên nhắm vào người đã bị lừa trước đó.

Sau khi bắt chuyện, chúng chuyển sang bước thứ hai là tạo giấy tờ giả. Nạn nhân được yêu cầu khai thông tin cá nhân và kể lại vụ việc, rồi nhận về "biên nhận hồ sơ" hoặc "quyết định hoàn tiền" làm bằng phần mềm chỉnh ảnh. Mục đích của bước này là khiến nạn nhân tin hồ sơ đã được một cơ quan thật tiếp nhận.

Bước thứ ba mới là lúc chiếm tiền: đòi nộp phí trước. Tên khoản phí thay đổi theo từng kịch bản, chẳng hạn phí thủ tục, thuế thu nhập, tiền ký quỹ chống rửa tiền hay phí mở khoá tài khoản. Theo mô tả của Bộ Công an, sau khoản đầu tiên, kẻ gian tiếp tục viện cớ hồ sơ thiếu, cần xét duyệt thêm hay hệ thống lỗi để đòi những khoản lớn hơn.

Cuối cùng là biến mất. Khi nạn nhân hết tiền hoặc bắt đầu nghi ngờ, mọi liên lạc bị cắt và khoản "hoàn tiền" không bao giờ đến.

Vì sao MetaQuotes không thể hoàn tiền

Để thấy lời hứa này vô lý, cần hiểu MetaQuotes là ai. Đây là công ty phát triển phần mềm: họ làm ra MT4, MT5 rồi bán bản quyền nền tảng cho các sàn môi giới. Trong trang cảnh báo mạo danh đăng trên website, MetaQuotes viết rõ: "MetaQuotes is not a registered broker, dealer, financial advisor, or investment advisor in any jurisdiction", tức công ty không đăng ký làm nhà môi giới, đại lý hay cố vấn tài chính ở bất cứ đâu.

Khi trader mở tài khoản MT4/MT5, tài khoản đó thuộc về sàn, và tiền nạp cũng nằm ở sàn. MetaQuotes chỉ cung cấp phần mềm, không giữ đồng nào của trader. Vì vậy, công ty này không có khoản lỗ nào để "hoàn", cũng như hãng làm phần mềm kế toán không thể trả lại tiền cho khách của một cửa hàng dùng phần mềm đó.

Chính MetaQuotes cũng cảnh báo các tên miền giả đang gửi email mời người dùng trả tiền để lấy lại khoản lỗ cũ. Theo công ty, kẻ mạo danh "may claim to be representatives of MetaQuotes and may offer you various legal or financial services", nghĩa là có thể tự xưng đại diện MetaQuotes và chào các dịch vụ pháp lý hay tài chính. Khuyến cáo của MetaQuotes là không trả lời, không cung cấp thông tin cá nhân, không chuyển tiền, và nếu có thắc mắc về tài khoản thì hỏi thẳng sàn qua kênh liên hệ chính thức.

Mạo danh cơ quan quản lý

Một biến thể tinh vi hơn là mạo danh cơ quan nhà nước, đôi khi kết hợp luôn với tên MetaQuotes. Tháng 4/2024, Uỷ ban Thị trường Chứng khoán Quốc gia Tây Ban Nha (CNMV) phải ra cảnh báo khẩn về hai đơn vị tên MetaQuotes.net và Nacional Trade, theo tin của Forbes Tây Ban Nha. Hai đơn vị này dùng email và chữ ký giả của CNMV để đề nghị nhà đầu tư cho họ lo việc thu hồi khoản lỗ, viện dẫn một "nhóm điều tra tài sản số" mà CNMV khẳng định không hề tồn tại.

CNMV cho biết họ chưa từng uỷ quyền cho bất kỳ công ty nào, trong hay ngoài nước, đứng ra thu hồi khoản lỗ cho nhà đầu tư. Do đó, cơ quan này khuyên nhà đầu tư từ chối mọi đề nghị kiểu này và trình báo cơ quan an ninh nếu đã mất tiền hoặc lộ thông tin. Vụ việc cho thấy kẻ gian sẵn sàng chồng hai lớp mạo danh cùng lúc, một tên phần mềm quen thuộc và một tên cơ quan nhà nước, để tăng độ tin.

Chia sẻ màn hình để "hoàn tiền"

Không phải vụ lừa nào cũng cần giấy tờ giả. Công an tỉnh Quảng Ninh, qua bài đăng trên Báo Pháp luật Việt Nam tháng 7/2026, mô tả một thủ đoạn khác: kẻ gian giả làm nhân viên ngân hàng hoặc ví điện tử, hướng dẫn nạn nhân thao tác trên ứng dụng thanh toán, rồi đề nghị chia sẻ màn hình điện thoại để "hoàn tiền nhanh". Khi màn hình được chia sẻ, chúng nhìn thấy thông tin đăng nhập và mã xác thực OTP, từ đó chuyển tiền ra khỏi tài khoản.

Phòng Cảnh sát hình sự khuyến cáo không chia sẻ màn hình, không cung cấp mã OTP hay mật khẩu, và không cài ứng dụng theo yêu cầu của người tự xưng nhân viên ngân hàng. Với trader, nguyên tắc này áp dụng y hệt cho mật khẩu MT4/MT5 và tài khoản cá nhân trên trang của sàn.

Dấu hiệu nhận biết

Dù đổi danh nghĩa thế nào, các vụ lừa hoàn tiền đều để lộ một số dấu hiệu chung. Trader nên dừng ngay khi gặp bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây:

Bên kia chủ động liên hệ trước và đã biết sẵn tên sàn, số tiền lỗ.
Họ hứa trả lại khoản lỗ từ giao dịch, trong khi không sàn hay cơ quan nào có nghĩa vụ bù lỗ cho trader.
Họ yêu cầu nộp phí, thuế hoặc tiền ký quỹ trước khi nhận tiền.
Tiền phải chuyển vào tài khoản cá nhân, ví điện tử hoặc ví tiền mã hoá.
Họ hỏi mật khẩu, mã OTP, hoặc đề nghị chia sẻ màn hình.
Giấy tờ mang danh cơ quan nhà nước nhưng chỉ được gửi qua mạng xã hội.

Chỉ cần một dấu hiệu là đủ để dừng, vì không có cơ quan hay công ty hợp pháp nào đòi tiền trước rồi mới trả lại khoản lỗ cho nhà đầu tư.

Kênh trình báo đúng

Nếu tranh chấp thật sự với sàn, chẳng hạn bị từ chối rút tiền hoặc sai số dư, trader nên bắt đầu bằng quy trình khiếu nại chính thức của sàn, liên hệ qua kênh ghi trên website. Khi sàn có giấy phép, bước tiếp theo là gửi khiếu nại lên cơ quan quản lý đã cấp phép cho pháp nhân đứng tên trong hợp đồng của trader.

Còn khi đã bị lừa, Bộ Công an khuyến cáo nạn nhân đến trực tiếp cơ quan công an để trình báo, hoặc gửi đơn qua đường bưu chính. Bộ cũng nhấn mạnh không uỷ quyền cho bất kỳ đơn vị nào nhận hồ sơ lừa đảo qua mạng xã hội. Về khả năng lấy lại tiền, Trung tướng Nguyễn Minh Chính, Cục trưởng Cục A05, cho biết trong một cuộc phỏng vấn năm 2024 rằng điều này tùy từng vụ: nếu báo ngay, công an có thể phối hợp thu hồi, nhưng có những trường hợp rất khó.

Như vậy, không có kênh nào dám hứa chắc chắn lấy lại được tiền. Bên nào hứa chắc, lại kèm điều kiện nộp tiền trước, thì đáng ngờ ngay từ câu đầu tiên.

Liên quan gì đến backcom

Kẻ gian đôi khi gắn nhãn "backcom" hay "hoàn phí" cho kịch bản của mình, vì đây là những từ trader đã quen. Tuy nhiên, hoàn phí thật chạy theo một chiều duy nhất: sàn trả hoa hồng cho người giới thiệu, người giới thiệu chia lại cho khách dựa trên số lot khách đã giao dịch, như giải thích trong bài backcom là gì. Trong cả quá trình đó, khách không phải nộp phí đăng ký, phí kích hoạt hay tiền đặt cọc nào.

Vì vậy, bất kỳ lời mời "hoàn tiền" nào đòi khách chuyển tiền trước đều thuộc nhóm mồi nhử đã phân tích trong bài backcom có lừa đảo không, dù nó mang tên backcom, hoàn lỗ hay thu hồi vốn. Tiền hoàn thật luôn kiểm tra được bằng lịch sử giao dịch và báo cáo của sàn, theo cách hướng dẫn trong bài kiểm tra backcom có về đủ.

Hỏi nhanh

MetaQuotes có hoàn tiền lỗ cho trader không?

Không. MetaQuotes là công ty phần mềm, không phải nhà môi giới, và không giữ tiền của trader; tiền nạp nằm ở sàn. Email xưng danh MetaQuotes đòi phí để trả lại khoản lỗ chính là kịch bản mà công ty này cảnh báo.

"Phí chống rửa tiền" có phải khoản phí thật không?

Trong kịch bản hoàn tiền, đây chỉ là một tên gọi khác của bước chiếm tiền. Bộ Công an mô tả kẻ gian liên tục viện cớ xét duyệt, thiếu hồ sơ hay lỗi hệ thống để đòi thêm tiền, và khuyến cáo không chuyển khoản nào để "hoàn thiện hồ sơ".

Có nên thuê dịch vụ thu hồi vốn không?

Không nên. Bộ Công an không uỷ quyền cho đơn vị nào nhận hồ sơ lừa đảo qua mạng xã hội, còn CNMV khẳng định chưa uỷ quyền cho công ty nào thu hồi khoản lỗ hộ nhà đầu tư. Kênh đúng là trình báo trực tiếp tại cơ quan công an.

Đã lỡ nộp phí thì nên làm gì?

Trước hết, dừng chuyển thêm bất kỳ khoản nào và giữ lại toàn bộ tin nhắn, email, biên lai, số tài khoản nhận tiền. Nếu đã lộ thông tin đăng nhập, cần báo ngay cho ngân hàng, sau đó trình báo công an càng sớm càng tốt, vì báo sớm là điều kiện để có cơ hội thu hồi.

Đọc thêm

Nguồn

Chi tiết đã thay đổi hoặc chưa chính xác có thể báo cho ban biên tập để kiểm tra và đính chính.